İşitme kaybı, seslerin algılanmasında azalma veya tamamen kaybolma durumudur. Doğumsal olabileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilir. Hafif, orta, ileri ve çok ileri derecede olabilir. İşitme kayıpları erken tanı ve doğru tedavi ile büyük ölçüde düzeltilebilir veya kontrol altına alınabilir.
İşitme Kaybı Türleri
İşitme kaybı temelde üç grupta incelenir:
- İletim tipi işitme kaybı: Sesin dış ve orta kulaktan iç kulağa iletimindeki bozukluklar
- Sensörinöral işitme kaybı: İç kulak veya işitme sinirindeki hasara bağlı
- Mikst (karma) işitme kaybı: Hem iletim hem sensörinöral kayıp bir arada
İşitme Kaybının Nedenleri
- Dış Kulak Kaynaklı Nedenler (İletim Tipi Kayıp)
Dış kulak yolunu tıkayan veya ses iletimini engelleyen durumlardan oluşur:
- Kulak kiri (serumen) tıkanıklığı
- Dış kulak enfeksiyonları (otitis externa)
- Kulak kanalında anatomik daralma
- Egzema, cilt hastalıkları
- Kulak zarına yabancı cisim kaçması
- Travma
- Orta Kulak Kaynaklı Nedenler (İletim Tipi Kayıp)
Orta kulakta sıvı birikimi, kemikçiklerde hasar veya enfeksiyon işitme kaybına yol açabilir:
- Orta kulak iltihabı (Otitis media)
- Efüzyonlu otitis media (kulakta sıvı toplanması)
- Tuba (öztaki) fonksiyon bozuklukları
- Kulak zarı delinmesi
- Kolesteatom (orta kulakta cilt dokusu birikimi)
- Orta kulak kemikçiklerinde kireçlenme (otoskleroz)
- Barotravma (uçak yolculuğu, dalış)
- İç Kulak Kaynaklı Nedenler (Sensörinöral Kayıp)
İç kulaktaki tüylü hücrelerin veya işitme sinirinin zarar görmesi en yaygın nedenlerdendir:
- Gürültüye bağlı işitme kaybı (yüksek ses maruziyeti)
- Yaşa bağlı işitme kaybı (Presbiakuzi)
- Genetik faktörler
- Viral enfeksiyonlar (kabakulak, kızamık, grip sonrası)
- Ani işitme kaybı
- Meniere hastalığı
- Ototoksik ilaçlar (bazı antibiyotikler, kemoterapi ilaçları)
- Travmaya bağlı iç kulak hasarı
- İşitme siniri tümörleri (Akustik nörinom- Vestibüler schwannom)
- Doğumsal (Konjenital) Nedenler
Bebeklerde görülen işitme kayıplarının önemli bir kısmı doğuştandır:
- Ailevi/genetik geçiş
- Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar (CMV, kızamıkçık vb.)
- Erken doğum
- Doğum sırasında travma
- Yeni doğan sarılığı (yüksek bilirubin)
- Metabolik hastalıklar
- Yaşam Tarzı ve Çevresel Faktörlere Bağlı Nedenler
- Kulaklıkla yüksek sesle müzik dinleme
- Uzun süreli gürültülü iş ortamında çalışma
- Sigara ve alkol kullanımı
- Stres
- Ani basınç değişiklikleri (uçak/dalış)
İşitme Kaybı Belirtileri
- Televizyon veya telefonu yüksek sesle dinleme ihtiyacı
- Kalabalık ortamlarda konuşmaları ayırt edememe
- Çınlama (tinnitus)
- Tekrarlatma ihtiyacı “Efendim?”, “Ne dediniz?” demek
- Konuşmaların boğuk gelmesi
- Denge problemleri
- Çocuklarda: geç konuşma, yüksek sese aşırı tepki, derslerde başarısızlık
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- İşitme kaybı aniden başladıysa
- Bir kulağınız diğerinden belirgin daha az duyuyorsa
- Çınlama ve baş dönmesi eşlik ediyorsa
- Orta kulak enfeksiyonu tekrarlıyorsa
- Çocuğunuz geç konuşuyor veya seslere tepki vermiyorsa
- Yüksek gürültü maruziyeti sonrası duyma azaldıysa
