Orta kulak; kulak zarı, çekiç(malleus)–örs(inkus)–üzengi(stapes) kemikçikleri ve östaki tüpünden oluşan, sesin iç kulağa iletilmesinde kritik rol oynayan bir bölgedir. Bu bölgede gelişen herhangi bir hastalık, sesi iç kulağa yeterince iletemediği için iletim tipi işitme kaybına yol açabilir. Orta kulak kaynaklı işitme kayıpları çoğunlukla tedavi edilebilir özellik taşır ve erken tanı ile tamamen düzeltilebilir.
Orta Kulak Kaynaklı İşitme Kaybı Nedir?
İletim tipi işitme kaybı, dış kulak yolu ile iç kulak arasındaki ses iletim zincirinde bir problem olduğunda ortaya çıkar. Orta kulakta sıvı birikimi, enfeksiyon, kemikçiklerde hareket kısıtlılığı veya kulak zarındaki patolojiler bu kaybın temel nedenlerindendir.
Orta Kulak Kaynaklı İşitme Kaybının Başlıca Nedenleri
- Efüzyonlu Otitis Media (Seröz Otitis Media)
Orta kulakta sıvı birikmesi sonucu oluşur.
Belirtiler: İşitme azlığı, kulakta dolgunluk, çocuklarda konuşma gecikmesi.
Tedavi: Burun–alerji tedavisi, gerekiyorsa kulak tüpü takılması.
- Akut veya Kronik Orta Kulak İltihabı
Enfeksiyon nedeniyle orta kulak boşluğunda iltihap oluşur.
Belirtiler: Ağrı, ateş, akıntı, geçici işitme kaybı.
Risk: Tedavi edilmezse kronikleşip kalıcı hasar bırakabilir.
- Kulak Zarı Delinmesi
Travma, enfeksiyon veya basınç değişikliğine bağlı gelişebilir.
Sonuç: Ses iletimi azalır, iletim tipi işitme kaybı oluşur.
Tedavi: Kendiliğinden iyileşebilir; iyileşmediğinde timpanoplasti ameliyatı gerekebilir.
- Kolesteatom
Orta kulakta cilt dokusunun kontrolsüz büyümesidir. Kanser değildir ancak kulakta yaygın deformasyon yapar.
Belirtiler: Tekrarlayan akıntı, kötü koku, ilerleyici işitme kaybı.
Tedavi: Cerrahi olarak hastalığın tamamen temizlenmesi gereklidir.
- Östaki Tüpü Disfonksiyonu
Orta kulağın havalanmasını sağlayan östaki tüpünün tıkanması ile oluşur.
Belirtiler: Kulakta basınç hissi, tıkanıklık, işitme azalması, uçakta kulak ağrısı.
Nedenler: Alerji, geniz eti büyümesi, nezle–grip.
- Otoskleroz (Orta Kulak Kemikçiklerinin Hareket Kısıtlılığı)
Özellikle üzengi kemiğinin hareketinin azalmasıyla karakterizedir. Genellikle kireçlenme şeklinde olur.
Belirtiler: Yavaş ilerleyen işitme kaybı, çınlama.
Tedavi: Stapedetomi ameliyatı veya işitme cihazı
Belirtiler
Orta kulak kaynaklı işitme kayıplarında aşağıdaki şikâyetler görülebilir:
- Sesleri boğuk duyma
- Televizyonu yüksek sesle izleme
- Kulakta tıkanıklık–basınç hissi
- Sık kulak enfeksiyonu geçirme
- Kulak çınlaması
- Çocuklarda konuşma gecikmesi ve dikkat sorunları
Tanı Nasıl Konulur?
Bir Kulak Burun Boğaz uzmanı tarafından yapılan muayenenin yanında:
- Otoskopi: Kulak zarının değerlendirilmesi
- Timpanometri: Orta kulak basıncı ve hareketliliğin ölçümü
- Saf ses odyometri: İşitme kaybının tipi ve derecesinin belirlenmesi
- Gerekirse BT/MR görüntüleme
gibi testler kullanılır.
Tedavi Yöntemleri
- Medikal Tedavi
- Enfeksiyonlara yönelik antibiyotik
- Alerji tedavisi
- Burun açıcı spreyler
- Östaki tüpü fonksiyonunu düzenleyici yöntemler
- Cerrahi Tedaviler
- Kulak tüpü takılması (uzamış sıvı birikimlerinde)
- Timpanoplasti (kulak zarı onarımı)
- Kolesteatom ameliyatı
- Stapedetomi (otosklerozda)
- İşitme Cihazı
Orta kulak sorunlarının cerrahi olarak düzeltilemediği durumlarda kullanılabilir.
Orta Kulak Kaynaklı İşitme Kaybı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
- Kalıcı işitme kaybı
- Sık tekrarlayan kulak enfeksiyonları
- Çocuklarda konuşma ve öğrenme problemleri
- Denge sorunları
- Orta kulakta yapışıklık ve kemikçiklerde hasar
Erken tanı ve tedavi, hem işitme hem de yaşam kalitesi için büyük önem taşır.
